Πολιτιστικός Σύλλογος

των Απανταχού Φωτεινιωτών

2019

Τηλ: 6985914838
         6976392261

  • White Facebook Icon
  • White YouTube Icon

2016 Σχεδίαση: Ιωάννης Ε. Τριαντάφυλλος

3η Μάρτη

Η 3η Μάρτη είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα τοπική ιστορική γιορτή του Φωτεινού. Καλά οργανωμένη από την επίσημη πολιτεία τελείται με κάθε επισημότητα την 1η Κυριακή του Μάρτη.

Η γιορτή αυτή καθιερώθηκε για να τιμούνται κάθε χρόνο οι 5 εκτελεσθέντες Φωτεινιώτες στις 3 του Μάρτη του 1943 από τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής όλης της χώρας κατά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο (1939-1945).

Ανάλογες γιορτές μνήμης και τιμής καθιερώθηκαν επίσημα σε όλες τις τοπικές κοινωνίες που είχαν θύματα στην εθνική αντίσταση. Δίπλα μας γιορτάζουν οι Σελλάδες για τους 12 εκτελεσθέντες, το Κομμένο για τη σφαγή 317 χωριανών και άλλες κοινότητες.

Στο Φωτεινό η γιορτή αυτή καθιερώθηκε το 1980 επί προεδρίας Σπύρου Σιάκα, αφού την προηγούμενη χρονιά έγινε ανεπίσημα από τον πρόεδρο Παναγιώτη Σιάκα στο Καφενείο της Εκκλησίας με ομιλητή τον φωτεινιώτη δάσκαλο Τρύφωνα Καραθάνο.

Η γιορτή περιλαμβάνει δοξολογία στον ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου και δρώμενα στον λόφο των Αγίων Αποστόλων, όπου και το μνημείο που ανεγέρθηκε εκεί και έχει πάνω τα ονόματά τους. Γίνεται επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων, πανηγυρική ομιλία, συμπόσιο και χορός με επικεφαλής χορευτικά τμήματα του Φωτεινού ή του Δήμου.

Μεγάλη λαμπρότητα απέκτησε η γιορτή επί προεδρίας Θωμά Πανέτα, όταν το συμπόσιο δίνονταν στο καφενείο.

Το τοπικό κανάλι τηλεόρασης καλύπτει την εκδήλωση.

Οι 5 εκτελεσθέντες Φωτεινιώτες ήρωες είναι:

1. Τριάδα Κασσελούρη

2. Δημήτριος Σιάκας

3. Θωμάς Πανέτας

4. Γιώργος Καραθάνος

5. Νικόλαος Πανέτας

Προηγούμενες Ομιλίες

Αποσπάσματα Βιβλίων

Την 3η Μάρτη του 1943, μέρα Παρασκευή, στις 5 πριν να φέξει, ένα ιταλικό τάγμα 600 πάνοπλων στρατιωτών από το Κομπότι, περικυκλώνει το μικρό Φωτεινό των 80 σπιτιών και 300 κατοίκων. Σφαίρα δεν πέφτει. Βουβή έφοδος. Μόνο τα σκυλιά που γαυγίζουν ομαδικά και η στρατιωτική μπότα που ηχεί παράταιρα στο αγροτοχώρι, σημαίνουν τη σοβαρότητα. Με την ξιφολόγχη βγάζουν απ’ τα κρεβάτια τους άνδρες και τους νέους και τους μαζεύουν στην κορφή εδώ στον Άη Απόστολο με τα μεγάλα φελίκια και την πρασινάδα. Με τις κάνες των πυροβόλων πάνω τους και τις θηλιές να κρέμονται επιδεικτικά από τα δένδρα, αρχίζει η ανάκριση και η τρομοκρατία, ξεκινώντας από τη θρησκευτική και πνευματική ηγεσία, τον Παπα- Μάρκο και τον Μήτσιο Μάλλιο, τον δάσκαλο. Τους συνταράσσουν οι σπαρακτικές κραυγές του Γιώργου Καραθάνου και του Νίκου Πανέτα από το Μεσοχώρι που τους ανακρίνουν με βασανιστήρια. Το χωριό ζωσμένο με καπνό και  φωτιές από τις ψησταριές που θα χορτάσουν τους πρωινούς πεινασμένους  επιδρομείς. Η έφοδος και η έρευνα έφερε μεν ενδείξεις αλλά όχι όσα ήθελαν. Αποφάσισαν λοιπόν να πάρουν ομήρους για παραπέρα ανάκριση στην έδρα τους , το Κομπότι. Κι εδώ έκαναν την πρώτη εκτέλεση. Ήταν η Τριάδα Κασσελούρη, μάνα 4 ανήλικων παιδιών και έγκυος 4 μηνών, βασανισμένη για 2 μέρες στο Κομπότι και το Φωτεινό. Την εκτέλεσαν στη θέση «Πύργο», χωρίς να την αφήσουν να δει τα παιδιά της, βάζοντάς την στα 45 της στο πάνθεον των ηρωίδων της αντίστασης, όπως η Ηλέκτρα Αποστόλου,  η Λέλα Καραγιάννη και η Ηρώ Κωνσταντοπούλου.

Στο Κομπότι για 3 μέρες ανέκριναν τους 60 ομήρους που οδήγησαν εκεί με δρακόντια μέτρα – εις φάλαγγα κατ’ άνδρα, ένας όμηρος ανάμεσα σε δυο στρατιώτες. Υπέμειναν οι Φωτεινιώτες την αγωνία της μαζικής εκτέλεσης. Εδώ ξεκινά η 2η εκτέλεση: του Δημήτρη Σιάκα. Τον έβγαλαν ένοχο από την ανάκριση για κατοχή όπλου και συνεργασία με τους αντάρτες. Επί ένα 7ήμερο τον βασάνιζαν στον Άγιο Νικόλαο Κομποτίου, βγάζοντάς του ακόμα και τα νύχια. Ο ίδιος ο δήμιος παραδέχτηκε την ανδρεία του. Στη Βαλμάδα του Βάλτου, ετοιμοθάνατο, του εκτέλεσαν στα 48 του χρόνια, χωρίς να λυπηθούν τα εννιά του παιδιά που  περίμεναν απ’ αυτόν να ζήσουν. Μετά δίμηνη άταφη παραμονή εκεί μεταφέρθηκε η σορός του και θάφτηκε στο Φωτεινό.

Και οι άλλες 3 εκτελέσεις έγιναν τις επόμενες μέρες και αφού οι όμηροι μεταφέρθηκαν με καμιόνι σε ανήλιαγο, γεμάτο άχυρα κτίριο δίπλα στην Αγία Θεοδώρα στην Άρτα. Επί μέρες τους βασάνιζαν στην ανάκριση και τους 3, χωρίς αποτέλεσμα. Τον Θωμά Πανέτα, 41 χρονών – πατέρα 5 παιδιών – τον εκτέλεσαν στις Κιρκιζάτες, όπου και θάφτηκε για 3 χρόνια και κατόπιν μεταφέρθηκε στο Φωτεινό. Τον Γιώργο Καραθάνο στα 35 του, πατέρα δυο ανήλικων, τον εκτέλεσαν στην Φιλιππιάδα, σε μοναστήρι της οποίας είναι και σήμερα θαμμένος. Και τέλος τον Νίκο Πανέτα τον εκτέλεσαν στα 25 του χρόνια στους Κωστακιούς της Άρτας, όπου και βρίσκεται ακόμα.

Μετά τις εκτελεσεις των 5 Φωτεινιωτών, οι όμηροι αφού έδωσαν δείγματα θάρρους, μετατρέποντας το φόβο της ομηρίας σε γλέντι, απελευθερώθηκαν κοντά στις 20 Μαρτίου, για να λήξει η περιπέτειά τους και ν’ αρχίσει η τρίτη πράξη της τραγωδίας.

Το Χρονικό

2017 Ευσταθία Σιάκα

2018: Βλάχος Θοδωρής